Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), ως Εθνική Αρχή Ασφάλειας (ΕΑΑ) για τους σιδηροδρόμους, φιλοξένησε 4/ημερο επιτόπιο έλεγχο (on site visit) από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων (ERA), που αποτελεί το τρίτο και τελευταίο στάδιο της συνολικής ελεγκτικής διαδικασίας που εφαρμόζει ο ERA κάθε τρία χρόνια στις Εθνικές Αρχές Ασφαλείας Σιδηροδρόμων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που συνολικά διαρκεί περίπου 13 -14 μήνες, από την αρχική επαφή/υποβολή του αιτήματος για την αποστολή εγγράφων από τη ΡΑΣ έως τη διενέργεια της συνάντησης ολοκλήρωσης του ελέγχου (exit meeting).

Η ΡΑΣ έχει την αρμοδιότητα της Εθνικής Αρχής Ασφαλείας Σιδηροδρόμων για την Ελλάδα, εκτός από τα καθήκοντα της ως Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων. Στο πλαίσιο των παραπάνω ένα τετραμελές κλιμάκιο ελεγκτών του ERA υψηλότατου επιπέδου πραγματοποίησε από τις 24 έως τις 27 Νοεμβρίου 2025 στα γραφεία της ΡΑΣ στην Αθήνα τον σχετικό έλεγχο.

Ο έλεγχος αυτός εντάσσεται στον τακτικό κύκλο 3/ετούς παρακολούθησης από τον ERA των Εθνικών Αρχών Ασφαλείας σε όλη την Ευρώπη με σκοπό τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και διαλειτουργικότητας των σιδηροδρόμων στην ελεγκτική διαδικασία που υλοποιούν για την αξιολόγηση του επιπέδου ασφάλειας της υποδομής, την τήρηση κανόνων διαλειτουργικότητας και ασφάλειας στο τροχαίο υλικό και την έκδοση σχετικών πιστοποιητικών.

Ο προηγούμενος έλεγχος του ERA είχε πραγματοποιηθεί το 2022 και κατέληγε σε σημαντικά ευρήματα που απαιτούσαν: (α) την αναβάθμιση διαδικασιών ελέγχου ασφαλείας της ΡΑΣ, (β) τη βελτίωση της οργάνωσης της στελέχωσης και της λειτουργίας της Μονάδας Ασφαλείας & Διαλειτουργικότητας της ΡΑΣ που εκτελεί τα καθήκοντα της Εθνικής Αρχής Ασφαλείας σιδηροδρόμων αλλά και (γ) την ανάπτυξη υποδομών, διαδικασιών και τεχνογνωσίας ώστε η ΡΑΣ να αξιολογεί συστηματικά το επίπεδο ασφάλειας του ολοκληρωμένου σιδηροδρομικού συστήματος της χώρας.

Η νέα διοίκηση της ΡΑΣ μαζί με τους εργαζόμενους της μονάδας κατέβαλαν σημαντικότατες προσπάθειες για την επίτευξη αφενός των συμφωνηθέντων παραπάνω στόχων της προηγούμενης αξιολόγησης, αφετέρου των σχετικών συστάσεων που εκδόθηκαν από τον ERA και τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την ΡΑΣ και το υπόλοιπο σιδηροδρομικό οικοσύστημα το 2023.

Η διαδικασία περιλάμβανε συνεντεύξεις με τη διοίκηση και τα τεχνικά στελέχη της ΡΑΣ, εξέταση διαδικασιών και αξιολόγηση βασικών ρυθμιστικών λειτουργιών, όπως η πιστοποίηση ασφάλειας, οι διαδικασίες αδειοδότησης, οι δραστηριότητες εποπτείας και η προώθηση του ρυθμιστικού πλαισίου ασφάλειας.

Ήταν μια πολύ παραγωγική εβδομάδα στην οποία: (α) παρουσιάστηκαν οι βελτιώσεις που εισήγαγε η ΡΑΣ στον ελεγκτικό μηχανισμό της το τελευταίο 6/μηνο, (β) έγινε λεπτομερής έλεγχος φακέλων και αποτελεσμάτων ελέγχων της ΡΑΣ που κάλυψαν όλη την τριετία, (γ) συζητήθηκαν τρόποι αναγνώρισης και σεβασμού του ρόλου της ΡΑΣ από τους υπόλοιπους φορείς του σιδηρόδρομου και τεκμηριώθηκε η εφαρμογή νέων τρόπων επικοινωνίας και συντονισμού που έχει εφαρμόσει η Αρχή κατά το τελευταίο διάστημα με όλο το οικοσύστημα του σιδηρόδρομου και τέλος (δ) ανταλλάχθηκαν τεχνικές απόψεις και πιθανές λύσεις για άμεση εφαρμογή, δεδομένου ότι η μεγάλη ανάταξη του σιδηροδρόμου που επιχειρείται στη χώρα θέτει εντός του 2027 την ΡΑΣ μπροστά χρονικές αλλά και μεθοδολογικές προκλήσεις σε θέματα πιστοποιήσεων και ελέγχων ασφαλείας.

Η καταληκτική συνάντηση, που πραγματοποιήθηκε στις 27 Νοεμβρίου, ανέδειξε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί αλλά και θέματα που πρέπει να καλυφθούν. Εκφράστηκαν πολύ θετικές απόψεις για το επίπεδο της τεχνογνωσίας του προσωπικού της Μονάδας Ασφάλειας και Διαλειτουργικότητας ενώ επιβεβαιώθηκε το πολύ καλό πνεύμα συνεργασίας μεταξύ του ERA και της ΡΑΣ για την ενίσχυση της εποπτείας της σιδηροδρομικής ασφάλειας και την προώθηση της συνεχούς βελτίωσης των ρυθμιστικών πρακτικών.

Το τελικό πόρισμα του ERA για την αξιολόγηση της ΡΑΣ αναμένεται να εκδοθεί τον Μάϊο του 2026. Ευελπιστούμε για το περιεχόμενο αυτού του πορίσματος και θεωρούμε ότι θα συμβάλει στην περεταίρω βελτίωση της Εθνικής Αρχής Ασφαλείας.

Η ΡΑΣ παραμένει προσηλωμένη στη διαφάνεια, την ασφάλεια και στα υψηλότερα πρότυπα σιδηροδρομικής διακυβέρνησης, συμβάλλοντας σε ένα ασφαλέστερο και αποδοτικότερο εθνικό και ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό δίκτυο.