ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ

Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων δυνάμει του άρθρου 85 του ν.4199/2013 (Α’ 216) έχει ορισθεί στην Ελλάδα, από τον Οκτώβριο του 2013, ως η αρμόδια Εθνική Αρχή Ασφάλειας για τους Σιδηροδρόμους (Αρχή Ασφάλειας Σιδηροδρομικών Μεταφορών). Στο πλαίσιο αυτό εκτελεί, τουλάχιστον, τα καθήκοντα που αναφέρονται στο άρθρο 16 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/798, τα οποία προβλέπονται, αναλύονται και εξειδικεύονται περαιτέρω στην εθνική νομοθεσία. Τα καθήκοντα αυτά σχετίζονται κυρίως με την ασφάλεια των σιδηροδρόμων καθώς επίσης και με τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος.

Ασφάλεια Σιδηροδρόμων

Η ασφάλεια των σιδηροδρόμων είναι ουσιώδης απαίτηση της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/798. Η ασφάλεια των σιδηροδρόμων  οφείλει να αναπτύσσεται, να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα και να βελτιώνεται συνεχώς. Οι διαχειριστές υποδομής και οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, που αποτελούν τους κύριους παράγοντες του σιδηροδρομικού συστήματος, φέρουν εξ ολοκλήρου την ευθύνη για την ασφάλεια του συστήματος, ο καθένας στο μέρος που του αναλογεί. Επιπρόσθετα, άλλοι συμμετέχοντες παράγοντες του σιδηροδρομικού συστήματος (υπεύθυνοι για τη συντήρηση φορείς, κάτοχοι οχημάτων, κατασκευαστές κ.α.) δεν απαλλάσσονται από τις ευθύνες τους για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους. Η κατοχή  ενιαίου πιστοποιητικού ασφάλειας αποτελεί προϋπόθεση για να επιτρέπεται σε μια σιδηροδρομική επιχείρηση η πρόσβαση στη σιδηροδρομική υποδομή, οι διαχειριστές υποδομής οι οποίοι έχουν την κύρια ευθύνη για τον ασφαλή σχεδιασμό, τη συντήρηση και τη λειτουργία του οικείου σιδηροδρομικού δικτύου, υπόκεινται σε έγκριση ασφάλειας ενώ οι υπεύθυνοι για τη συντήρηση φορείς οφείλουν να πιστοποιούνται για τις εμπορευματικές φορτάμαξες.

Με το νόμο ν. 4199/2013 (Α’216), η ΡΑΣ ασκεί τα καθήκοντα της Αρμόδιας Αρχής σχετικά με τις διεθνείς Σιδηροδρομικές Μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων (Κανονισμός RID).

Σύμφωνα με τον Κανονισμό RID, κάθε επιχείρηση, οι δραστηριότητες της οποίας περιλαμβάνουν τη μεταφορά ή τη σχετική συσκευασία, φόρτωση, πλήρωση ή εκφόρτωση επικίνδυνων εμπορευμάτων σιδηροδρομικώς θα διορίζει έναν ή περισσότερους Συμβούλους Ασφαλούς Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων (ΣΑΜΕΕ) για τη μεταφορά τους.

Οι ΣΑΜΕΕ είναι υπεύθυνοι για την αποφυγή κινδύνων εγγενών σε τέτοιες δραστηριότητες όσον αφορά σε άτομα, ιδιοκτησίες και στο περιβάλλον και διαθέτουν επαγγελματικό πιστοποιητικό εκπαίδευσης για την απόκτηση του οποίου, υπόκεινται σε εκπαίδευση και εξέταση εγκεκριμένη από τη ΡΑΣ. Για το λόγο αυτό η ΡΑΣ ορίζει φορείς παροχής κατάρτισης ΣΑΜΕΕ, κατόπιν αιτήσεώς τους, τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ) ή Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΤΕΙ) τεχνολογικής ή θετικής κατεύθυνσης που διαθέτουν τα απαιτούμενα από τον Κανονισμό προσόντα. Η διενέργεια των εξετάσεων ΣΑΜΕΕ γίνεται από τον εξεταστικό φορέα (πολυτεχνική σχολή ΑΕΙ), ο οποίος ορίζεται από τη ΡΑΣ για χρονική διάρκεια πέντε (5) ετών, ύστερα από εκδήλωση ενδιαφέροντος και υποβολή δικαιολογητικών/στοιχείων.

Οι ορισμένοι φορείς παροχής κατάρτισης ΣΑΜΕΕ στην Ελλάδα είναι:

  • Το Εργαστήριο Οχημάτων, Τομέα Μηχανολογικών Κατασκευών & Αυτομάτου Ελέγχου, της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών, του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (Απόφαση Φ.102.3/46374/5081/16.07.2001 & Απόφαση 22352/15362/15.06.2012).
  • Το Εργαστήριο Στοιχείων Μηχανών και Μηχανολογικού Σχεδιασμού της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΦΕΚ Β΄3713/2017).
  • Το Τμήμα Μηχανικών Τεχνολογίας Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου Τ.Ε. και Μηχανολόγων Μηχανικών Τ.Ε. του ΤΕΙ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΦΕΚ Β΄4508/2016).

Η ΡΑΣ έχει ορίσει το Εργαστήριο Στοιχείων Μηχανών & Δυναμικής της Σχολής Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου ως Εξεταστικό Φορέα Συμβούλων Ασφαλούς Μεταφοράς Επικίνδυνων Εμπορευμάτων, για τις σιδηροδρομικές μεταφορές όλων των κλάσεων πλην της κλάσης επτά (7) (ραδιενεργά υλικά), για όλη τη χώρα, για πέντε έτη σύμφωνα με το άρθρο 12 της Κ.Υ.Α. Γ1/20655/2897/2015 (ΦΕΚ 1495/Β’/2015). Η απόφαση έχει αναρτηθεί στο ΦΕΚ Β’ 1156/04.04.2017.

Επίσης, η ΡΑΣ συμμετέχει με στελέχη της στην Επιτροπή Εξετάσεων για την πιστοποίηση Συμβούλων Ασφαλούς Μεταφοράς Επικινδύνων Εμπορευμάτων (ΣΑΜΕΕ) κατά RID, από τον Οκτώβριο 2015.

Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της η ΡΑΣ έχει εγκρίνει την ΚΑΠΑ ΡΟ ΕΛΛΑΣ ΕΠΕ (KR Hellas Limited) ως όργανο επιθεώρησης για τα Κεφάλαια 6.2 και 6.7 του Κανονισμού, για τη σιδηροδρομική μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων (RID) μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ και τρίτων χωρών.

Όσον αφορά τις απαιτήσεις για τα επικίνδυνα εμπορεύματα οι οποίες προέρχονται από τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) 2019/773 σχετικά με την τεχνική προδιαγραφή διαλειτουργικότητας για το υποσύστημα «διεξαγωγή και διαχείριση της κυκλοφορίας» του σιδηροδρομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», προβλέπεται στο σημείο 4.2.3.4.3. του Παραρτήματος του Κανονισμού  ότι η σιδηροδρομική επιχείρηση καθορίζει τις διαδικασίες εκτέλεσης της μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων. Οι διαδικασίες αυτές περιλαμβάνουν:

  • τις διατάξεις που καθορίζονται στην Οδηγία 2008/68/ΕΚ και στην Οδηγία 2010/35/ΕΕ, ανάλογα με την περίπτωση,
  • την ενημέρωση του μηχανοδηγού για την ύπαρξη και τη θέση επικίνδυνων εμπορευμάτων στην αμαξοστοιχία,
  • τις πληροφορίες που απαιτεί ο διαχειριστής υποδομής για τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων,
  • τον καθορισμό, από κοινού με τον διαχειριστή υποδομής, των γραμμών επικοινωνίας και τον προγραμματισμό ειδικών μέτρων σε περίπτωση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σχετικών με τα εμπορεύματα.

Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται στους παρακάτω συνδέσμους:

Υπό διαμόρφωση

Διαλειτουργικότητα Σιδηροδρομικού Συστήματος

Όπως ορίζεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2016/797, διαλειτουργικότητα είναι η ικανότητα του σιδηροδρομικού συστήματος να επιτρέπει την ασφαλή και αδιάκοπη κυκλοφορία αμαξοστοιχιών, οι οποίες επιτυγχάνουν τα απαιτούμενα επίπεδα επίδοσης. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού, το σιδηροδρομικό σύστημα, τα υποσυστήματα από τα οποία αποτελείται καθώς επίσης και τα στοιχεία διαλειτουργικότητας συμπεριλαμβανομένων των διεπαφών, οφείλουν να πληρούν τις σχετικές βασικές απαιτήσεις οι οποίες αναλύονται στο Παράρτημα ΙΙΙ του άρθρου 52 της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/797. Για κάθε υποσύστημα ισχύει συγκεκριμένη Τεχνική Προδιαγραφή Διαλειτουργικότητας (ΤΠΔ) την οποία οφείλει να πληροί.

Η επίτευξη της διαλειτουργικότητας συμβάλει στο μέγιστο επίπεδο τεχνικής εναρμόνισης, στην διευκόλυνση, βελτίωση και ανάπτυξη των υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών και στην σταδιακή επίτευξη της εσωτερικής αγοράς.

Για τη διευκόλυνση των αιτούντων και ευρύτερα για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των καθηκόντων της σχετικά με την έκδοση, ανανέωση, επικαιροποίηση και τροποποίηση αδειών μηχανοδηγού σύμφωνα με το νόμο ν.3911/2011 (Α’12) «Πιστοποίηση των μηχανοδηγών και άλλες διατάξεις», η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) έχει εγκαταστήσει και θέσει σε λειτουργία από τον Οκτώβριο 2018 διαδικτυακή ηλεκτρονική εφαρμογή, η οποία αποτελεί μοναδικό σημείο υποδοχής αιτήσεων και δικαιολογητικών για την απόκτηση αδειών μηχανοδηγού. Η άδεια χορηγείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους Ι της Απόφασης ΡΑΣ αριθ. 10720/15-07-2019 (Β’2962) «Διαδικασία απόκτησης άδειας μηχανοδηγού – Οργάνωση και καθορισμός διενέργειας εξετάσεων για την απόκτηση άδειας μηχανοδηγού».

Η εφαρμογή αυτή φέρει την ονομασία «Άδειες Μηχανοδηγού» και είναι προσβάσιμη από την ιστοσελίδα της ΡΑΣ, στο σύνδεσμο https://licences.ras-el.gr/el/home. Μέσω της εφαρμογής αυτής παρακολουθείται το σύνολο των ενεργειών της διαδικασίας χορήγησης των αδειών μηχανοδηγού, από την υποβολή της αίτησης έως και την παράδοση της άδειας στον κάτοχό της, και επιπλέον εξασφαλίζεται η καταχώρηση των απαιτούμενων δεδομένων στο Εθνικό Μητρώο Αδειών Μηχανοδηγού (ΕΜΑΜ) το οποίο τηρείται και ενημερώνεται από τη ΡΑΣ. Οι βασικές παράμετροι του ΕΜΑΜ θεσπίζονται με το Παράρτημα Ι της Απόφασης 2010/17/ΕΚ της Επιτροπής της 29ης Οκτωβρίου 2009 «σχετικά με τη θέσπιση των βασικών παραμέτρων για τα μητρώα αδειών μηχανοδηγού και τα μητρώα συμπληρωματικών πιστοποιητικών που προβλέπονται στην Οδηγία 2007/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου».

Ο ενδιαφερόμενος μηχανοδηγός αποκτά πρόσβαση στη συγκεκριμένη εφαρμογή με τη δημιουργία κατάλληλου λογαριασμού. Στη συνέχεια συμπληρώνει την σχετική αίτηση, επισυνάπτοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ανάλογα την περίπτωση. Οι αιτήσεις που υποβάλλονται στην εφαρμογή αφορούν στη χορήγηση νέας άδειας, στην προσαρμογή των στοιχείων της άδειας στα πρόσφατα δεδομένα (επικαιροποίηση), στην ανανέωση ή στη χορήγηση αντιγράφου άδειας. Το έντυπο της αίτησης έχει τη μορφή του κοινοτικού υποδείγματος του Παραρτήματος IV του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 36/2010.

Η ΡΑΣ έχει εκδώσει σχετικές οδηγίες χρήσης της εφαρμογής καθώς επίσης και οδηγίες για την συμπλήρωση της αίτησης για την έκδοση άδειας μηχανοδηγού και για τη διαδικασία που ακολουθείται για την υποβολή της, οι οποίες είναι διαθέσιμες στο περιβάλλον της εφαρμογής.

Ευρωπαϊκό Νομοθετικό Πλαίσιο

Οδηγία 2007/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2007 «σχετικά με την πιστοποίηση του προσωπικού οδήγησης μηχανών έλξης και συρμών στο σιδηροδρομικό σύστημα της Κοινότητας».

Οδηγία 2007/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2007 «σχετικά με την πιστοποίηση του προσωπικού οδήγησης μηχανών έλξης και συρμών στο σιδηροδρομικό σύστημα της Κοινότητας» (σε κωδικοποιημένη μορφή).

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 36/2010 της Επιτροπής της 3ης Δεκεμβρίου 2009 «σχετικά με τα κοινοτικά υποδείγματα αδειών μηχανοδηγού, συμπληρωματικών πιστοποιητικών, επικυρωμένων αντιγράφων συμπληρωματικών πιστοποιητικών και εντύπων αίτησης για άδειες μηχανοδηγού, σύμφωνα με την οδηγία 2007/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου».

Απόφαση 2010/17/ΕΚ της Επιτροπής της 29ης Οκτωβρίου 2009 «σχετικά με τη θέσπιση των βασικών παραμέτρων για τα μητρώα αδειών μηχανοδηγού και τα μητρώα συμπληρωματικών πιστοποιητικών που προβλέπονται στην Οδηγία 2007/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου».

Σχετικά Έγγραφα

Κοινοτικό Υπόδειγμα Αίτησης για την έκδοση άδειας μηχανοδηγού

Κοινοτικό Υπόδειγμα άδειας μηχανοδηγού

Οδηγίες χρήσης της εφαρμογής «Άδειες Μηχανοδηγού»

Οδηγίες συμπλήρωσης του εντύπου Αίτησης για την έκδοση άδειας μηχανοδηγού

Μετά το πέρας της απαιτούμενης εκπαίδευσης σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 23 του νόμου ν.3911/2011 (Α’12) «Πιστοποίηση των μηχανοδηγών και άλλες διατάξεις», οι υποψήφιοι μηχανοδηγοί υποβάλλονται σε εξετάσεις για την απόκτηση άδειας μηχανοδηγού. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 25 του νόμου ν.3911/2011, οι εξετάσεις και οι εξεταστές που προβλέπονται για τον έλεγχο των απαιτούμενων προσόντων καθορίζονται, για το μέρος που αφορά την άδεια μηχανοδηγού, από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ).

Ο υποψήφιος αποδεικνύει τα γενικά επαγγελματικά προσόντα του με εξετάσεις οι οποίες καλύπτουν τα γενικά θέματα που σημειώνονται στο Παράρτημα III του άρθρου 31 του νόμου ν.3911/2011. Η ΡΑΣ καθορίζει, οργανώνει και διενεργεί τις εξετάσεις σύμφωνα με τις διατάξεις του Μέρους ΙΙ της Απόφασης ΡΑΣ αριθ. 10720/15-07-2020 (Β’2962) «Διαδικασία απόκτησης άδειας μηχανοδηγού – Οργάνωση και καθορισμός διενέργειας εξετάσεων για την απόκτηση άδειας μηχανοδηγού».

Η εξεταστική διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει εξέταση τόσο θεωρητικού όσο και πρακτικού μέρους,  πραγματοποιείται μετά από σχετική πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος συμμετοχής την οποία εκδίδει η ΡΑΣ και την υποβολή από τους υποψήφιους μηχανοδηγούς αίτησης συμμετοχής, συνοδευόμενης από τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά στο άρθρο 13 της ως άνω Απόφασης της ΡΑΣ.

Η διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής της εξεταστικής διαδικασίας και του αδιάβλητου της βαθμολογίας πραγματοποιείται από αρμόδιες Επιτροπές, μέλη των οποίων είναι ικανοί εξεταστές, αναγνωρισμένοι από τη ΡΑΣ δυνάμει του άρθρου 76 του νόμου ν.4530/2018 (Α’59) «Ρυθμίσεις θεμάτων μεταφορών και άλλες διατάξεις» και της Απόφασης ΡΑΣ αριθ. 9442/14-01-2019 (Β’359) «Καθορισμός προσόντων, όρων και προϋποθέσεων χορήγησης της αρχικής αναγνώρισης και της ανανέωσης των εξεταστών των κέντρων εκπαίδευσης και κατάρτισης των μηχανοδηγών και των υποψηφίων μηχανοδηγών».

Ο προγραμματισμός του χρόνου διενέργειας και της διαδικασίας διεξαγωγής των εξετάσεων, η εποπτεία και ο συντονισμός του έργου όλων των συμμετεχόντων στη διαδικασία των εξετάσεων πραγματοποιείται από τριμελή Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (ΚΕΕ) η οποία συγκροτείται με Απόφαση της ΡΑΣ.

Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 25 του νόμου ν.3911/2011, οι εξετάσεις και οι εξεταστές που προβλέπονται για τον έλεγχο των απαιτούμενων προσόντων καθορίζονται, για το μέρος που αφορά το πιστοποιητικό μηχανοδηγού, από τη σιδηροδρομική επιχείρηση ή από τον διαχειριστή υποδομής κατά τον καθορισμό της διαδικασίας απόκτησης πιστοποιητικού κατ’ άρθρο 15 του νόμου ν.3911/2011.

Σχετικά Έγγραφα

Υπόδειγμα εντύπου αίτησης για συμμετοχή στις εξετάσεις για την απόκτηση άδειας μηχανοδηγού

Υπόδειγμα εντύπου Δελτίου Εξεταζόμενου

Τα ισχύοντα θέματα εξετάσεων θεωρητικού και πρακτικού μέρους, τα οποία βασίζονται στον εκάστοτε ισχύοντα οδηγό σπουδών για την απόκτηση άδειας μηχανοδηγού και καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείμενα του Παραρτήματος ΙΙΙ του άρθρου 31 του νόμου ν. 3911/2011 (Α’12 «Πιστοποίηση των μηχανοδηγών και άλλες διατάξεις», συγκροτούν μια τράπεζα θεμάτων. Η τράπεζα θεμάτων εγκρίνεται με απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής Εξετάσεων (Κ.Ε.Ε), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 14 της Απόφασης ΡΑΣ αριθ. 10720/15-07-2020 (Β’2962) «Διαδικασία απόκτησης άδειας μηχανοδηγού – Οργάνωση και καθορισμός διενέργειας εξετάσεων για την απόκτηση άδειας μηχανοδηγού».

Η τράπεζα θεμάτων συγκροτείται από αρχείο θεμάτων (ερωτήσεις και απαντήσεις) τα οποία συντάσσονται, ανά μάθημα του οδηγού σπουδών, από τους αρμόδιους πιστοποιημένους εκπαιδευτές του αναγνωρισμένου εκπαιδευτικού κέντρου μηχανοδηγών και υποψηφίων μηχανοδηγών.

Τα θέματα αποστέλλονται στην Κ.Ε.Ε., μέσω του αναγνωρισμένου εκπαιδευτικού κέντρου και έχουν τη μορφή ερωτήσεων – απαντήσεων πολλαπλής επιλογής, ερωτήσεων – απαντήσεων σωστό – λάθος, ερωτήσεων – απαντήσεων ελεύθερης ανάπτυξης, ερωτήσεων – απαντήσεων πρακτικής στατικής εκπαίδευσης και ερωτήσεων – απαντήσεων πρακτικής εκπαίδευσης σε πορεία.

Η τράπεζα θεμάτων είναι δυναμική και εμπλουτίζεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα με τη βοήθεια του συνόλου των πιστοποιημένων εκπαιδευτών των αναγνωρισμένων εκπαιδευτικών κέντρων μηχανοδηγών και υποψηφίων μηχανοδηγών.

Σχετικοί σύνδεσμοι
X